W siedemdziesięciopięciolecie nawiązania stosunków dyplomatycznych.
W siedemdziesięciopięciolecie nawiązania stosunków dyplomatycznych.
W dniu 30 listopada 1929 roku Prezydent Ignacy Mościcki podpisał
listy uwierzytelniające pierwszego Posła Rzeczypospolitej Polskiej w Meksyku,
w tym samym czasie Prezydent Meksyku Pascual Ortiz Rubio wyznaczył swoim przedstawicielem
dyplomatycznym w Polsce Rodolfo Arturo Nervo. Z tej oto przyczyny w 2004 roku
obchodzimy 75 rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych. Oficjalne stosunki
polsko-meksykańskie przeżywały różne momenty, cieplejsze i nieco chłodniejsze,
nie mniej trwają nieprzerwanie.
Dla wielu obywateli polskich Meksyk stał się nową ojczyzną.
W okresie pomiędzy wojnami światowymi płynęli przez Atlantyk emigranci znad
Wisły i Bugu, szukając w cieniu wulkanu Popocatepetl swego szczęścia. Inni,
nieco później, jak ci z Santa Rosy w Guanajutao znaleźli się w Meksyku ratując
życie z pożogi wojennej. Niektóre, mamy nadzieję najważniejsze wydarzenia w
tych dziejach staraliśmy się zasygnalizować.
Archiwum Akt Nowych jest z racji swej funkcji, miejscem gdzie
zgromadzonych zostało najwięcej oryginalnych dokumentów dotyczących wzajemnych
kontaktów. Każdy badacz czy też pasjonat znajdzie tu wyjątkowe i unikalne dokumenty
na ten temat, a Ci, którym przyjdzie zajmować się sprawami meksykańskimi, znajdą
to co nas łączy już od dziesięcioleci.
"POLONIA - MÉXICO 1921 - 1945"
El 75 aniversario del establecimiento de relaciones diplomáticas.
El 30 de noviembre de 1929 el Presidente Ignacy Mościcki firmó
las cartas credenciales del primer Diputado de la República de Polonia en México;
en ese mismo tiempo el Presidente de México Pascual Ortiz Rubio nombró como
su representante en Polonia a Rodolfo Arturo Nervo. Por esta razón, en el 2004
celebramos el 75 aniversario del establecimiento de relaciones diplomáticas.
Las relaciones oficiales polaco-mexicanas pasaron por momentos diversos, más
calurosos o más fríos, no obstante continúan sin interrupciones.
Para muchos ciudadanos polacos México llegó a ser su nueva patria.
En el período entre las dos guerras mundiales viajaron al otro lado del Atlántico
los emigrantes de las tierras a orillas del Vístula y del Bug, buscando suerte
a la sombra de Popocatepetl. Otros, un poco más tarde, como los de Santa Rosa,
Guanajuato, llegaron en México salvando sus vidas de la conflagración de la
guerra. Hemos tratado de senalar algunos acontecimientos de esa historia, esperamos
los más importantes.
El Archivo de Actas Nuevas es, debido a su función, el lugar
donde fueron reunidos más documentos originales referentes a los contactos recíprocos.
Cada uno quien venga a ocuparse de los asuntos mexicanos, podrá encontrar allí
lo que nos une desde hace varias decenas de anos.
I. J. PADEREWSKI W MEKSYKU
I. J. PADEREWSKI EN MEXICO
Karykatura przedstawiająca dyktatora Porfirio Díaza jako
J.I.Paderewskiego. Podpis głosi: "Ten znany pianista, który także jest
skrzypkiem, dał już cztery koncerty od 1884 roku i przygotowuje się dać
piąty jeszcze w tym roku." 1900 r. Oryginał. (AAN, Archiwum I.Paderewskiego,
sygn.296, s.72).
La caricatura del dictador Porfirio Díaz como J.I. Paderewski.
La firma dice: "Este famoso pianista, que también es violinista, ya dio
cuatro conciertos desde el 1884 y está preparándose para dar el quinto,
todavía ese a?o". 1900. Original. (AAN, el Archivo de I. Paderewski, exp.296,
p. 72).
NAWIąZYWANIE STOSUNKÓW DYPLOMATYCZNYCH
ESTABLECIMIENTO DE LAS RELACIONES DIPLOMATICAS
Listy uwierzytelniające wystawione przez Prezydenta Meksyku
Alvaro Obregona dla specjalnego wysłannika Rodolfo Nervo, przybywającego
do Polski w misji specjalnej. Meksyk, 8 grudnia 1921 r. Kopia. (AAN, MSZ,
sygn.680 s.1.)
Las cartas credenciales autorizadas por el Presidente
de México, Álvaro Obregón, para el emisario Rodolfo Nervo, que llegó a
Polonia con una misión especial. México, 8 de diciembre de 1921. Copia.
(AAN, MSZ, exp. 680, p.1.)
Pierwszy Poseł RP w Meksyku Tytus Filipowicz w towarzystwie
Konsula Generalnego RP w Meksyku Zygmunta Merdingera w Pałacu Chapultepec
w dniu złożenia listów uwierzytelniających Prezydentowi Meksyku Pascualowi
Ortiz Rubio, luty 1930 r. Fotografia (Kolekcja K.Smolany)
El primer Legado de Polonia en México, Tytus Filipowicz,
con el Cónsul General de Polonia, Zygmunt Merdinger, en el Palacio de
Chapultepec, el día de presentar las cartas credenciales al Presidente
de México, Pascual Ortiz Rubio, febrero de 1930. Fotografía. (Colección
de K.Smolana).
Tekst przemówienia Posła Meksyku w Warszawie Rodolfo
Nervo podczas uroczystości składania listów uwierzytelniających Prezydentowi
Polski, Ignacemu Mościckiemu, Warszawa, 30 kwietnia 1930 r. Maszynopis.
(AAN, MSZ, sygn.680, s.22.
El texto del discurso pronunciado por el Legado de México,
Rodolfo Nervo, en Varsovia, en la ceremonia de presentar las cartas credenciales
al presidente de Polonia, Ignacy Mościcki. Varsovia, 30 de abril de 1930.
Documento maquinografiado (AAN, MSZ, exp. 680, p.22).
STOSUNKI KONSULARNE
LAS RELACIONES CONSULARES
Tekst ślubowania złożony przez Manuela Arrigunaga y Peón,
Wicekonsula Honorowego RP w Mérida. Mérida, Jukatan, listopad 1937 r.
Oryginał. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku, sygn,.124, s.33).
El texto del juramento pronunciado por Manuel Arrigunaga
y Peón, el Vicecónsul Honorado de Polonia en Mérida. Mérida, Yucatán,
noviembre de 1937. Original. (AAN, Legación de Polonia en México, exp.124,
p.33).
Sprawozdanie emigracyjne roczne z Meksyku za rok 1928.
Fragment. (AAN, MSZ, sygn. 10480, s.4,5).
El informe anual la inmigración de Polonia del a?o 1928.
Fragmento. (AAN, MSZ, exp.10480, p.4,5).
WSPÓŁPRACA NAUKOWA I KULTURALNA
LA COOPERACIÓN CULTURAL Y CIENTÍFICA
Charge d'Affaires RP w Meksyku, M.Marchlewski do Wydziału
Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych w sprawie wydania w Meksyku
"Warszawianki". Meksyk, 7 listopada 1936 r. Oryginał. (AAN, MSZ, sygn.8259,
s.115-116).
El Encargado de Negocios de Polonia en México, M. Marchlewski,
a la Sección de la Prensa del Ministerio de Asuntos Exteriores sobre a
la edición de "La Varsoviana" en México. México, 7 de noviembre de 1936.
Original. (AAN, MSZ, exp.8259, p. 115- 116).
3 MAJA I 15 WRZEśNIA
3 DE MAYO Y 15 DE SEPTIEMBRE
Zaproszenie na obchody święta Konstytucji 3 Maja organizowane
przez Meksykańską Narodową Akademię Historii i Geografii. Meksyk, 1 maja
1931 r. Druk. (AAN, MSZ, sygn. 10479, s.31).
La invitación a la fiesta de la Constitución del 3 de
Mayo organizado por la Academia Nacional Mexicana de Historia y Geografía.
México, 1 de mayo de 1931. Imprimido. (AAN, MSZ, exp.10479, p. 31).
Telegram Prezydenta Meksyku Lázaro Cárdenasa do Prezydenta
Polski Ignacego Mościckiego z podziękowaniem za życzenia z okazji święta
Niepodległości Meksyku. Meksyk, 29 września 1937 r. Odpis. (AAN, MSZ,
sygn. 679, s.46).
El telegrama del Presidente de México, Lázaro Cárdenas,
al Presidente de Polonia, Ignacy Mościcki, en que da las gracias por felicitar
el Día de la Independencia de México. México, 20 de septiembre de 1937.
Duplicado. (AAN, MSZ, exp.679, p.46).
ORGANIZACJE POLONIJNE I PRZYJACIÓŁ POLSKI W MEKSYKU
LAS ORGANIZACIONES POLACAS Y DE AMIGOS DE POLONIA EN MÉXICO
List Stowarzyszenia Polskiego "Polonia" do Ministerstwa
Spraw Zagranicznych w Warszawie z prośbą o zasilenie biblioteki towarzystwa.
Meksyk, 23 stycznia 1931 r. Oryginał. (AAN, MSZ, sygn.10479, s.26).
La carta de la Sociedad Polaca "Polonia" al Ministerio
de Asuntos Exteriores en Varsovia con la petición de completar la biblioteca
de la sociedad. México, 23 de enero de 1931. Original. (AAN, MSZ; exp.10479,
p.26).
Towarzystwo "Przyjaciół Polski" do Charge d'Affaires
RP w Meksyku Zygmunta Merdingera informujące o powstaniu Towarzystwa.
Meksyk 3 lutego 1933 r. Oryginał. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku, sygn.90,
s.19).
La Sociedad "Amigos de Polonia" al Encargado de Negocios
de Polonia en México, Zygmunt Merdinger, que informa sobre la formación
de la Sociedad. México, 3 de febrero de 1933. Original. (AAN, Legación
de Polonia en México, exp.90, p.19).
Z ŻYCIA KULTURALNEGO POLAKÓW W MEKSYKU
DE LA VIDA CULTURAL DE LOS POLACOS EN MÉXICO
Program obchodów święta "Dnia Rasy. 12 października".
Październik 1942 r. Afisz, oryginał. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku, sygn.
83, s.43).
El programa de la celebración de la fiesta del "Día de
la Raza. 12 de octubre". Octubre de 1942. Cartel, original. (AAN, Legación
de Polonia en México, exp. 83, p.43).
Obchody święta "Dnia rasy. 12 października" w Meksyku
z udziałem Polaków. 12 października 1942 r. Fotografia. (AAN, Poselstwo
RP w Meksyku, sygn.83, s.42).
La celebración del "Día de la Raza. 12 de octubre" en
México con la participación de polacos. 12 de octubre de 1942. Fotografía.
(AAN, Legación de Polonia en México, exp.83, p.42).
MEKSYK WOBEC POLSKI W CZASIE II WOJNY śWIATOWEJ
MÉXICO FRENTE A POLONIA DURANTE LA II GUERRA MUNDIAL
Program manifestacji na rzecz Polski Umęczonej. Meksyk,
20 stycznia 1943 r. Druk. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku sygn.83, s.94).
El programa de la manifestación a favor de la Polonia
Mártir. México, 20 de enero de 1943. Imprimido. (AAN, Legación de Polonia
en México, exp.83, p. 94).
WIZYTA GEN. WŁADYSŁAWA SIKORSKIEGO W MEKSYKU
LA VISITA DEL GENERAL WLADYSLAW SIKORSKI EN MÉXICO
Telegram Federacji Żydów Polskich w Meksyku do gen. W.Sikorskiego,
Meksyk 15 grudnia 1942 r. Oryginał. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku, sygn.111,
s.27).
Telegrama de la Federación de Judiós Polacos en México
al Gral. W.Sikorski, México, 15 de diciembre d e1942. Original. (AAN,
Legación de Polonia en México, exp.111, p.27).
OSIEDLE UCHODźCÓW POLSKICH W SANTA ROSA, STAN GUANAJUATO
LA ZONA DE INMIGRANTES POLACOS EN SANTA ROSA, ESTADO DE GUANAJUATO
Afisz zapraszający do udziału w defiladzie cywilnej,
wojskowej i sportowej w związku z przekazaniem władzy gubernatora stanu
Guanajuato Ernesto Hidalgo, z udziałem polskich uchodźców z osiedla Santa
Rosa. Guanajuato, 26 września 1943 r. Druk. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku,
sygn.175, s.254).
El cartel de invitación a participar en el desfile civil,
militar y deportivo en cuanto al de asumir en funciones del nuevo gobernador
del estado de Guanajuato, Ernesto Hidalgo, con la participación de los
inmigrantes polacos de la hacienda de Santa Rosa. Guanajuato, 26 de septiembre
de 1943. Imprimido. (AAN, Legación de Polonia, exp. 175, p. 254).
Strona tytułowa tygodnika "Polak w Meksyku" wydawanego
w Santa Rosa. 18 lutego 1945 r. Maszynopis powielany. (AAN, Poselstwo
RP w Meksyku, sygn.181, s.122).
La página titular del semanal "La Polaca en México" editada
en Santa Rosa. 18 de febrero de 1945. Documento maquinografiado. (AAN,
Legación de Polonia en México, exp.181, p. 254).
MEKSYK WOBEC POLSKI W CZASIE II WOJNY śWIATOWEJ
MÉXICO FRENTE A POLONIA DURANTE LA II GUERRA MUNDIAL
Pismo Sekretarza Spraw Zagranicznych Meksyku do Posła
RP w Meksyku w związku z protestem polskim przeciw poborowi obywateli
polskich do wojskowych formacji niemieckich pod okupacją. Meksyk, 3 listopada
1941 r. Oryginał. (AAN, Poselstwo RP w Meksyku, sygn.15, s.472).
La carta del Secretario de las Relaciones Exteriores de
México al Legado de Polonia en México que se refiere a la protesta polaca
contra el reclutamiento de ciudadanos polacos a las formaciones militares
de Alemania bajo la ocupación. México, 3 de noviembre de 1941. Original.
(AAN, Legación de Polonia en México, exp.15, p. 472).
Kondolencje po śmierci gen. Władysława Sikorskiego przesłane
przez Kolonię Katalońską w Meksyku, 16 lipca 1943 r. Oryginał. (AAN, Poselstwo
RP w Meksyku, sygn.111, s.303).
Condolencias después del fallecimiento del Gral. Wladyslaw
Sikorski enviadas por la Comunidad Catalana en México, México, 16 de Julio
de 1943. Original. (AAN, Legación de Polonia, exp.111, p.303).
Informacje dziennika "El Nacional" o sprawie polskiej
podczas Konferencji Jałtańskiej. 15 luty 1945 r. Wycinek prasowy. (AAN,
Poselstwo RP w Meksyku, sygn.15, s.575).
Diario "El Nacional" informa sobre el asunto polaco en
la Conferencia de Jalta, 15 de febrero de 1945. Recorte de prensa. (AAN,
Legación de Polonia, exp.15, p.575).
WYDAWNICTWA POLONIJNE UKAZUJąCE SIĘ W MEKSYKU
REVISTAS POLACAS QUE APARECÍAN EN MÉXICO
"Polonia Popular". Numer specjalny wydany z okazji Konferencji
Pokój i Wojna w Mieście Meksyk, styczeń 1945 r. Oryginał (AAN, Poselstwo
RP w Meksyku sygn.40, s.237).
"Polonia Popular". Edición especial presentada con la
ocasión de la Conferencia de la Paz y Guerra en la Ciudad de México, enero
de 1945. Original. (AAN, Legación de Polonia en México, exp. 40, p. 237).
więcej >> ----------------------------------------
Archiwum Akt Nowych w Nocy Muzeów. Zapraszamy w sobotę od godziny 21 do Izby Pamięci płk. Kuklińskiego na Starym Mieście przy ul. Kanonia 20/22.
więcej >> ----------------------------------------
Kolejne wydanie książki z serii "Polska mniej znana"
więcej >> ----------------------------------------
Promocja wydawnictwa źródłowego pt. "Katyń. Listy ekshumacyjne i dokumenty Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża" oraz przekazanie do zasobu AAN akt mjr. Pawła Thommé.
więcej >> ----------------------------------------
Promocja wydawnictwa katyńskiego w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych - 25 kwietnia 2013 r.
więcej >> ----------------------------------------
Archiwum Akt Nowych i Izba Pamięci płk. Kuklińskiego zapraszają na wernisaż wystawy: "Śmierć w lesie - badania Janusza Zawodnego nad zbrodnią katyńską".
więcej >> ----------------------------------------
W piątek 5 kwietnia br. w Domu Spotkań z Historią w Warszawie odbędzie się spotkanie, którego bohaterem będzie profesor Jan Czochralski.
więcej >> ----------------------------------------
Pocztówki Świąteczne Solidarności. Z okazji zbliżających się Świąt Wielkanocnych prezentujemy z zasobu AAN ulotki, kartki i rysunki wytworzone przez struktury NSZZ "Solidarność".
więcej >> ----------------------------------------